Bảo quản thức ăn cho gà đá đúng cách giúp hạn chế cám bị ẩm, hạt bị mốc và thức ăn nhiễm bẩn trước khi vào máng. Với hộ nuôi ít con, một bao cám có thể dùng khá lâu nên việc mua vừa đủ, giữ khô và theo dõi từng lô rất cần thiết. Đây là phần chăm sóc sức khỏe hằng ngày, cần được kiểm tra cùng nước uống và vệ sinh chuồng.
Kiểm tra thức ăn ngay khi nhận về
Trước khi cất cám, xem bao có rách, ướt, dính bẩn hoặc dấu côn trùng không. Đọc nhãn để xác định đúng loại thức ăn, đối tượng sử dụng, ngày sản xuất, hạn dùng và hướng dẫn bảo quản. Giữ lại thông tin lô hàng để có thể trao đổi với nơi bán nếu xuất hiện vấn đề.
Khi mở bao, quan sát màu sắc, độ tơi và mùi của thức ăn. Cám vón bất thường, có mùi mốc, mùi ôi hoặc dấu ẩm cần được tách riêng để kiểm tra. Với thóc và các loại hạt, cũng cần chú ý hạt đổi màu, kết khối hoặc có mọt; không chỉ kiểm tra lớp nằm trên cùng.
Chọn chỗ chứa khô, sạch và tránh động vật xâm nhập
Nơi chứa thức ăn cần tránh nước mưa tạt, mái dột và ánh nắng trực tiếp. Đặt bao trên kệ sạch, tránh tiếp xúc nền ẩm; bố trí sao cho nhìn được quanh bao và dễ phát hiện nước thấm. Không để thức ăn cạnh thuốc bảo vệ thực vật, chất sát trùng hoặc nhiên liệu.
Thùng chứa phải sạch, khô và có nắp ngăn chuột, chim hoang tiếp cận. Không tận dụng thùng từng chứa hóa chất. Nếu rửa thùng, để khô hoàn toàn trước khi cho thức ăn vào. Đậy nắp không thể khắc phục tình trạng cám đã ẩm từ trước.
Dùng dụng cụ xúc riêng, giữ khô và đặt tại nơi sạch. Không dùng cùng một ca để múc nước rồi xúc cám. Thu dọn thức ăn rơi quanh khu chứa để tránh thu hút chuột và côn trùng; đồng thời kiểm tra góc khuất, đáy thùng và các khe có cám lưu lại.
Quản lý lượng mua và thứ tự sử dụng
Mua theo lượng ăn thực tế
Ghi lượng thức ăn sử dụng trong vài ngày để ước tính nhu cầu của đàn. Khi số gà thay đổi hoặc gà ăn ít hơn, điều chỉnh lượng mua tiếp theo. Không nên tích nhiều bao chỉ vì giá thuận lợi nếu chỗ chứa khó giữ khô hoặc thời gian dùng kéo dài.
Không có một thời hạn bảo quản chung phù hợp mọi loại cám, thóc và thức ăn phối trộn. Hãy dựa vào nhãn, điều kiện thực tế và hướng dẫn của nhà cung cấp. Bao còn hạn nhưng đã ướt hoặc mốc vẫn cần ngừng sử dụng.
Không đổ cám mới chồng mãi lên cám cũ
Ghi ngày mở bao và dùng lô phù hợp có hạn dùng gần hơn trước, sau khi kiểm tra chất lượng. Khi chuyển cám sang thùng, giữ nhãn hoặc ghi rõ tên cám và mã lô. Tránh trộn nhiều lô khiến không thể xác định thức ăn nào có vấn đề.
Trước khi nạp lô mới, kiểm tra và làm sạch phần cám cũ đọng ở đáy, thành thùng. Nếu có vón ẩm hoặc mốc, tách bỏ thức ăn nghi hỏng và vệ sinh dụng cụ; không che lấp phần đó bằng cám mới.
Giữ thức ăn trong máng không bị ướt
Thức ăn bảo quản tốt vẫn có thể hỏng khi đặt ở chỗ nước uống bắn vào hoặc mưa tạt. Kiểm tra vị trí máng, mái che và lượng thức ăn còn lại trước mỗi lần bổ sung. Điều chỉnh lượng cho ăn để hạn chế tồn đọng, đồng thời bảo đảm gà nhận đủ khẩu phần phù hợp.
Không đổ phần thức ăn đã ướt, lẫn phân hoặc rơi xuống nền trở lại bao. Nếu sử dụng thức ăn làm ẩm, cần quản lý riêng phần thừa và vệ sinh dụng cụ sau khi cho ăn. Có thể kết hợp quy trình vệ sinh máng ăn, máng uống cho gà đá để giảm nguồn bẩn quanh khu nuôi.
Xử lý khi nghi thức ăn mốc hoặc đàn ăn kém
Ngừng cho ăn lô nghi hỏng, tách riêng và ghi rõ để tránh dùng nhầm. Liên hệ nơi cung cấp và thú y nếu gà đã ăn phải hoặc xuất hiện bất thường. Không trộn thức ăn mốc với cám tốt để tận dụng; cũng không coi phơi khô là bằng chứng thức ăn đã an toàn.
Không thấy mốc bằng mắt thường không đồng nghĩa chắc chắn không có độc tố nấm mốc. Ngược lại, gà giảm ăn cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác. Việc xác định vấn đề cần kết hợp lịch sử thức ăn, tình trạng đàn và xét nghiệm khi cần; không tự kết luận rồi dùng thuốc hoặc chất bổ sung tùy ý.
Mỗi ngày, ghi ngắn gọn lượng ăn và thay đổi đáng chú ý. Khi gà lờ đờ, tiêu chảy, yếu hoặc có con chết, cần liên hệ thú y sớm. Duy trì thức ăn phù hợp, nước sạch và kiểm tra đều đặn sẽ giúp phát hiện vấn đề trước khi lan rộng trong đàn.
