Sau một trận mưa, hãy quan sát mép vệt ướt trước khi xúc lớp trấu ra. Một dải ẩm chạy dọc chân vách, một đốm ướt dưới bình uống và những giọt nước bám đều ở mặt dưới mái gợi ý ba việc cần kiểm tra khác nhau. Muốn giữ chuồng gà đá khô ráo, người nuôi cần lần theo đường nước đi vào chuồng, đồng thời giữ cho hơi ẩm bên trong có lối thoát.
Tìm đường nước vào chuồng gà đá sau mưa
Nhìn từ mép mái xuống chân vách
Đứng ở vị trí có mái che và quan sát dòng nước rời mái. Nếu nước đổ xuống ngay ngưỡng cửa, đất bắn vào lớp lót hoặc nước dồn qua chân vách, hãy xử lý dòng chảy ngoài chuồng trước. Dọn lá làm tắc đường thoát nước ở nơi thao tác an toàn. Kiểm tra cả đầu ra của máng xối vì một ống còn nguyên vẫn có thể dẫn nước trở lại sát nền chuồng.
Với vệt ướt ngay giữa nền, nhìn lên phần mái phía trên rồi lần theo xà đến vị trí có dấu nước. Nước có thể chạy dọc thanh đỡ trước khi nhỏ xuống. Đánh dấu vị trí cần sửa và chuyển gà đến ô khô trong khi nền còn ướt. Chờ mái khô và có điều kiện làm việc an toàn mới sửa phần trên cao.
Phân biệt mưa tạt với nước từ bình uống
Mưa tạt thường để lại vệt ẩm phía vách hứng gió. Nếu các mặt vách đều khô mà nền ướt thành vòng đúng dưới máng uống, đặt máng lên bề mặt khô, bằng phẳng và quan sát xem có nước rịn ra khi gà chưa đến uống hay không. Nếu có, kiểm tra khớp nối và thay máng hỏng. Luôn có sẵn nước sạch cho gà trong lúc thử máng.
Ở chuồng nhỏ, một chân kê lún vào trấu cũng đủ làm bình nghiêng sau mỗi lần châm nước. Sau khi đặt lại, nhìn ngang miệng máng để xem nước có tràn một bên hay không. Khi cần làm sạch bình và đế máng, có thể thực hiện theo hướng dẫn vệ sinh máng ăn, máng uống cho gà đá.
Che mưa mà vẫn để hơi ẩm thoát ra ngoài
Nếu chỉ một phía bị tạt, điều chỉnh tấm chắn ở phía đó và kiểm tra khu vực gà đứng, ngủ khi gió đổi hướng. Duy trì các ô thông thoáng có lưới bảo vệ ở phía cao. Cố định mép bạt để bạt không đập vào vách hay trùm kín ô thoáng lúc gió mạnh. Kiểm tra cả trong và ngoài sau khi buộc bạt vì từ một phía rất khó thấy hết các khe đã bị che.
Sáng hôm sau, xem mặt trong mái, vách và các bề mặt nhẵn. Nhiều giọt nước nhỏ xuất hiện trên một vùng rộng dù không thấy chỗ dột có thể do hơi ẩm ngưng tụ. Kiểm tra chỗ đọng phân, lớp lót ướt và đường không khí lưu thông qua chuồng. Nếu có mùi khai rõ, dọn phân và cải thiện trao đổi khí, đồng thời tránh để luồng gió mạnh thổi thẳng vào cầu đậu.
Làm khô nền và kiểm tra chỗ gà nghỉ
Dùng xẻng nhỏ nhấc phần trấu đóng bánh lên để xem lớp bên dưới. Xúc bỏ phần bẩn và ướt tới khi thấy nền, dọn nước đọng rồi để chỗ đó khô trước khi bổ sung chất lót sạch. Nếu phủ trấu mới lên trên một mảng còn sũng nước, bề mặt có thể trông khô lúc vừa làm xong nhưng sẽ ẩm trở lại. Cất bao trấu dự phòng trên kệ, tránh chỗ mưa hắt vào.
Kiểm tra riêng vùng dưới cầu đậu vì phân thường tập trung ở đây. Làm sạch chỗ đậu, kiểm tra thanh đỡ có còn chắc và xem gà có đường bước xuống nền khô hay không. Khi chuyển gà về, quan sát dáng đi và nơi gà chọn đứng. Nếu gà đi khập khiễng, bàn chân sưng hoặc có vết thương, liên hệ thú y để kiểm tra thay vì chờ đến lần thay trấu tiếp theo.
Kiểm tra lại ở trận mưa kế tiếp
Ghi vị trí vệt ướt bằng một câu dễ nhận biết, chẳng hạn “sát cửa bên trái, ngay dưới đầu máng xối”. Ghi thêm việc đã làm và thời điểm kiểm tra. Khi trận mưa sau đến từ cùng hướng, quay lại vị trí đó để xem nước đã thoát ra ngoài hay vẫn chảy vào. Với vệt dưới máng uống, kiểm tra ngay sau lần châm nước kế tiếp sẽ có ích hơn chờ trời mưa.
Nếu cùng một chân vách liên tục thấm dù mái đã sửa và máng uống không rò, xem lại cao độ nền so với sân cùng đường thoát nước quanh chuồng. Khi đó, nâng nền hoặc chỉnh hướng thoát nước ngoài sân có thể cần người có kinh nghiệm khảo sát. Trong thời gian chờ sửa, bố trí chỗ nghỉ khô, có mái che và nước uống dễ tiếp cận cho gà.
