Úm gà con mới nhập cần chuẩn bị trước khi đàn về, từ nền chuồng đến thức ăn và nước uống. Chỉ bật thiết bị sưởi khi xe giao gà tới có thể khiến không khí đã ấm nhưng nền vẫn lạnh. Trong ngày đầu, người nuôi nên kiểm tra cả môi trường và cách gà phân bố để điều chỉnh phù hợp, giúp đàn tiếp cận ăn uống thuận tiện.
Chuẩn bị khu úm trước khi nhận gà
Khu úm phải được vệ sinh, xử lý theo quy trình của trại và làm khô trước khi trải chất độn. Kiểm tra mái, rèm, cửa và đường nước để tránh mưa hắt hoặc rò nước. Vật liệu lót cần sạch, khô, được trải đều và không gây khó khăn cho gà di chuyển.
Cho hệ thống sưởi chạy trước đủ lâu để môi trường ổn định, kiểm tra cả nền và không khí. Thời gian làm ấm phụ thuộc chuồng, thời tiết và thiết bị; không lấy một mốc cố định thay cho việc đo thực tế. Chuẩn bị phương án khi mất điện hoặc thiết bị hỏng, kèm người chịu trách nhiệm kiểm tra.
Thiết bị sưởi cần được lắp đúng hướng dẫn, cố định chắc và giữ khoảng cách an toàn với vật liệu dễ cháy. Dây điện, đầu nối và thiết bị phải phù hợp môi trường chăn nuôi. Không dùng nguồn nhiệt tùy tiện trong khu kín hoặc đặt sát chất độn.
Đo nhiệt ở vị trí gà thực sự sống
Nhiệt kế treo cao ngang mắt người không phản ánh đầy đủ điều kiện ở sát nền. Đo tại tầm gà con, ở những vị trí có ý nghĩa trong khu úm, rồi đối chiếu hướng dẫn của giống và hệ thống sưởi. Với úm cục bộ, cần phân biệt vùng gần nguồn nhiệt với vùng gà có thể di chuyển ra nghỉ hoặc ăn uống.
Không áp cùng một nhiệt độ cho mọi kiểu úm mà bỏ qua độ ẩm, vị trí đo và phản ứng của đàn. Sau khi điều chỉnh, chờ môi trường ổn định và quan sát lại. Thay đổi liên tục chỉ vì một số con đứng khác chỗ có thể làm điều kiện dao động thêm.
Đọc cách đàn phân bố trong khu úm
Gà tụ sát nguồn nhiệt có thể đang lạnh; gà tránh xa vùng nóng có thể bị nóng quá. Nếu đàn dồn lệch về một phía, kiểm tra gió lùa hoặc sự khác biệt giữa các khu vực. Những biểu hiện này là gợi ý để kiểm tra, không phải chẩn đoán duy nhất cho mọi tình huống.
Quan sát cả tiếng kêu, hoạt động ăn uống và những con nằm tách đàn. Một đàn phân bố tương đối đều, có con ăn, uống và nghỉ thường thuận lợi hơn đàn chen dồn kéo dài. Tuy vậy, vẫn cần theo dõi số đo và sức khỏe, không chỉ nhìn một thời điểm rồi bỏ qua các lượt kiểm tra sau.
Để thức ăn và nước sẵn sàng ngay khi thả gà
Bố trí khay ăn và máng uống phù hợp gà con, dễ nhìn và dễ tiếp cận. Không để đàn phải đi xa hoặc vượt vật cản mới tới được. Kiểm tra máng hoạt động trước khi nhận gà, tránh tình trạng bình còn nước nhưng phần uống không có nước hoặc bị nghiêng làm tràn.
Dùng thức ăn khởi đầu phù hợp với loại gà, theo hướng dẫn của nhà cung cấp. Cấp lượng thích hợp để thức ăn luôn sẵn mà không bị tích bẩn. Loại bỏ phần ướt, nhiễm bẩn; không đổ chồng cám mới lên cám hỏng. Đặt dụng cụ ổn định, tránh cạnh sắc và chỗ có thể làm gà mắc kẹt.
Nước cần sạch và có sẵn khi gà được thả. Không trì hoãn cho ăn uống để chờ một công đoạn bổ sung không cần thiết. Việc dùng phụ gia hoặc thuốc phải có căn cứ và hướng dẫn phù hợp, không xem đó là cách thay thế cho nhiệt độ, nước và thức ăn đúng.
Giữ ấm đồng thời duy trì thông thoáng
Giữ nhiệt không có nghĩa là đóng kín toàn bộ chuồng. Cần duy trì trao đổi không khí phù hợp, đồng thời tránh luồng gió mạnh thổi trực tiếp vào đàn. Kiểm tra vị trí cửa lấy gió, rèm và quạt theo thiết kế của khu nuôi, đặc biệt khi thời tiết thay đổi giữa ngày và đêm.
Nếu chất độn nhanh ướt, tìm nguồn nước rò và xem cách vận hành thông gió. Có thể tham khảo bài kiểm tra đệm lót chuồng gà thịt bị ướt. Không dùng thêm nhiệt để che lấp một sự cố nước đang tiếp diễn.
Lập lịch quan sát trong ngày đầu
Sau khi thả gà, kiểm tra lại sớm và tiếp tục quan sát định kỳ, nhất là sau điều chỉnh thiết bị hoặc khi thời tiết đổi. Ghi giờ, số đo môi trường, phân bố đàn, tình trạng máng và việc đã làm. Người phụ trách ca sau cần biết thiết bị nào vừa được chỉnh để tránh thay đổi ngược lại mà không có căn cứ.
Ghi riêng số con yếu hoặc chết và các biểu hiện bất thường. Nếu nhiều con không tìm đến ăn uống, tụ dồn kéo dài hoặc khó thở, cần kiểm tra ngay môi trường và liên hệ người phụ trách kỹ thuật, thú y khi cần. Không tự kết luận thiếu vitamin hay bệnh cụ thể chỉ từ tiếng kêu.
Khi đàn phát triển, điều chỉnh không gian, thiết bị và chương trình chăm sóc theo tuổi. Duy trì số liệu từ ngày đầu sẽ giúp việc theo dõi tăng trưởng gà thịt bằng cân định kỳ có bối cảnh rõ hơn. Chuẩn bị tốt và quan sát đều là nền tảng của một giai đoạn úm ổn định.
