Một con lợn cân được 48 kg hôm nay đã lớn nhanh hay chậm trong tháng vừa qua? Để trả lời, người nuôi cần biết khối lượng lần trước của chính con đó và số ngày giữa hai lần cân. Cân lợn thịt định kỳ giúp chuyển những nhận xét như “ô này có vẻ chậm lớn” thành con số có thể kiểm tra. Chỉ cần một chiếc cân phù hợp, sổ ghi theo ô và cách nhận diện từng con là có thể bắt đầu.
Chọn lợn theo dõi và thống nhất giờ cân
Nếu đàn nhỏ, cân từng con và ghi theo số tai hoặc mã nhận diện sẵn có. Với đàn lớn chỉ cân được một phần, hãy ghi rõ những con đã chọn và cân lại chính nhóm đó ở lần sau. Nếu chỉ chọn những con dễ lùa ở gần cửa, số cân có thể không phản ánh nhóm nhỏ con thường đứng sâu trong ô.
Chọn một buổi thuận tiện và giữ thời điểm cân tương đối ổn định so với bữa ăn thường ngày. Khối lượng thức ăn và nước vừa nạp làm số cân trong ngày dao động. Chẳng hạn, nếu lần đầu cân vào buổi sáng trước khi bổ sung cám, hãy sắp lượt sau vào hoàn cảnh tương tự. Giữ nước uống sẵn cho đàn trong quá trình chăm sóc.
Chuẩn bị bàn cân và đường đi
Đặt cân trên nền chắc, bằng phẳng. Dọn bùn và vật mắc dưới bàn cân rồi kiểm tra màn hình về số không khi bàn trống. Nếu có quả cân kiểm tra phù hợp, đối chiếu kết quả theo hướng dẫn của thiết bị. Khi cân vừa được chuyển sang vị trí khác hoặc số đọc trôi dù bàn trống, xử lý sai lệch trước khi ghi số cho đàn.
Đi hết đường từ cửa ô đến bàn cân và lối trở về. Kiểm tra bậc lên, chốt cửa, điểm trơn và khe có thể làm lợn vấp. Chuẩn bị lối ra trước khi đưa con đầu tiên vào. Nếu nhiều người cùng làm, thống nhất một người điều hướng, một người đọc và ghi số. Có thể dùng lại các bước chuẩn bị đường đi khi chuyển ô chuồng cho heo thịt.
Đọc số khi lợn đứng trọn trên bàn
Để lợn bước lên bình tĩnh và chờ cả bốn chân nằm trong phạm vi cân. Người giữ cửa cần đứng ngoài bàn, tránh tì tay lên khung cân khi người kia đọc số. Ghi mã con, ngày và khối lượng ngay tại chỗ. Nếu lợn vừa bước xuống khi số vẫn nhảy, đánh dấu cần cân lại thay vì đoán con số cuối cùng.
Cách tính tăng trọng bình quân mỗi ngày
Lấy khối lượng lần sau trừ khối lượng lần trước, rồi chia phần tăng thêm cho số ngày thực tế giữa hai lần cân. Nếu nhập khối lượng bằng kilôgam, kết quả có đơn vị kg/con/ngày. Muốn đổi sang gam mỗi ngày, nhân kết quả với một nghìn. Giữ cùng đơn vị trên toàn bộ trang sổ để tránh đọc nhầm khi giao ca.
Ví dụ, ngày 1 cân được 40 kg và ngày 11 cùng tháng cân lại được 48 kg. Con lợn tăng 8 kg trong 10 ngày, tương đương 0,8 kg hay 800 g mỗi ngày. Đây là phép tính minh họa. Nếu lần sau phải lùi lịch cân, hãy dùng khoảng ngày mới để tính thay vì mặc định hai lượt luôn cách nhau đúng một tuần.
Đọc kết quả khi số con trong ô thay đổi
Giả sử lần cân đầu có mười con, đến lượt sau hai con lớn nhất đã chuyển ô. Chênh lệch giữa hai khối lượng bình quân của cả ô lúc này vừa chịu ảnh hưởng của tăng trưởng, vừa chịu ảnh hưởng của việc chuyển con. Để biết tám con còn lại tăng được bao nhiêu, lấy đúng số cân đầu kỳ của tám con đó để đối chiếu.
Nếu chỉ có tổng khối lượng của cả nhóm ở mỗi lần cân, hãy ghi rõ số con và mọi lần nhập, xuất. Với nhóm giữ nguyên thành phần, lấy khối lượng tăng của cả nhóm chia cho số con rồi chia tiếp cho số ngày. Khi đã thay đổi thành phần mà thiếu số cân lúc chuyển, đánh dấu hai lượt khó so sánh và lập mốc theo dõi mới.
Khi kết quả thấp hơn những lần trước
Trước hết, đối chiếu mã lợn, ngày cân, đơn vị và tình trạng thiết bị. Nếu chỉ một con có kết quả thấp, quan sát nó trong bữa ăn tiếp theo. Ghi xem nó có đến được máng, bị chen ra ngoài, đi lại khó hay giảm ăn. Nếu cả ô cùng chậm lại, kiểm tra việc cấp cám, nước và những thay đổi gần đây trong chuồng.
Khi bàn giao, ghi cụ thể việc cần kiểm tra, chẳng hạn “cuối ô có một núm uống ra nước yếu, đã sửa, cần quan sát lại lúc đàn uống”. Nếu lợn bỏ ăn, yếu hoặc có dấu hiệu bệnh, liên hệ thú y sớm. Lần cân kế tiếp sẽ giúp đối chiếu diễn biến với ngày phát hiện và biện pháp đã thực hiện.
