Gà ăn trứng có thể bắt đầu khi một quả bị vỡ trong ổ và gà mổ thử phần bên trong. Khi hiện tượng lặp lại, người nuôi cần vừa giảm cơ hội tiếp xúc với trứng vỡ, vừa kiểm tra ổ đẻ, khẩu phần và cách thu gom. Đừng vội kết luận thiếu canxi hoặc tìm một mẹo xử lý duy nhất khi chưa quan sát rõ tình hình.
Xác định trứng bị ăn hay thất thoát do nguyên nhân khác
Số trứng thu được giảm chưa đủ chứng minh gà ăn trứng. Kiểm tra xem gà có đẻ ở góc kín, trứng có bị vỡ khi thu gom hoặc có động vật khác vào khu nuôi không. Ghi vị trí tìm thấy vỏ, phần trứng dây ra và thời điểm phát hiện để theo dõi.
Quan sát bình tĩnh quanh giờ đàn thường đẻ. Việc thấy một con mổ quả đã vỡ không cho biết nó có làm vỡ quả đó hay không. Tránh bắt tách một con chỉ dựa trên phỏng đoán; trước hết cần xử lý những yếu tố khiến trứng dễ vỡ và dễ bị tiếp cận.
Thu gom sớm và dọn trứng vỡ ngay
Sắp xếp các lượt thu gom theo nhịp đẻ thực tế của đàn, tránh để nhiều trứng nằm lâu trong ổ. Khi đang có hiện tượng ăn trứng, tăng kiểm tra vào khoảng thời gian thường phát hiện trứng vỡ. Phân công người thay thế nếu người chăm sóc chính vắng mặt.
Khi phát hiện trứng vỡ, lấy phần còn lại ra và thay chất lót bị dính bẩn. Không để vỏ và lòng trứng trong ổ cho gà tiếp tục mổ. Dùng khay chắc chắn, thao tác nhẹ để không tạo thêm quả nứt trong lúc thu gom hoặc mang ra khỏi chuồng.
Không đập trứng hỏng xuống nền cho đàn ăn. Việc dọn sạch cần thực hiện cả ở ổ và khu vực xung quanh. Dụng cụ thu gom cũng nên được kiểm tra để loại bỏ cạnh sắc, chỗ bám bẩn hoặc vị trí làm trứng va vào nhau.
Sửa những điểm khiến trứng dễ bị vỡ
Kiểm tra lớp lót và đáy ổ
Ổ có đáy cứng bị lộ, lớp lót dồn sang một phía hoặc vật nhọn bên trong cần được sửa. Bổ sung vật liệu sạch, khô phù hợp và phân bố đều. Không chỉ nhìn ổ từ bên ngoài; hãy kiểm tra nơi trứng thực sự nằm sau khi gà rời ổ.
Nếu nhiều con chen vào một ổ trong khi những ổ khác ít được dùng, xem lại vị trí, sự yên tĩnh và khả năng tiếp cận. Có thể tham khảo cách bố trí ổ đẻ để hạn chế trứng nứt vỡ trước khi thay toàn bộ hệ thống.
Giảm xáo trộn quanh khu đẻ
Tránh đuổi gà khỏi ổ hoặc sửa chữa gây ồn đúng lúc nhiều con đang đẻ nếu công việc có thể sắp xếp khác. Bố trí ổ ở nơi phù hợp, không để ánh nắng chiếu gắt trực tiếp. Giữ lối đi thuận tiện cho việc thu trứng mà không làm đàn hoảng loạn.
Rà soát khẩu phần thay vì bổ sung tùy ý
Gà đang đẻ cần thức ăn cân đối cho đúng giai đoạn. Kiểm tra loại cám, lượng ăn thực tế và thức ăn bổ sung ngoài khẩu phần. Trộn quá nhiều hạt hoặc thức ăn thừa vào cám hoàn chỉnh có thể làm loãng các dưỡng chất mà đàn nhận được.
Nếu trứng có vỏ yếu, kiểm tra riêng chất lượng vỏ và trao đổi với người phụ trách dinh dưỡng. Bài kiểm tra khẩu phần khi gà đẻ trứng vỏ mỏng giúp rà soát theo thứ tự. Không coi việc ăn trứng là bằng chứng chắc chắn của thiếu canxi.
Đồng thời kiểm tra nước sạch và khả năng tiếp cận máng của các con trong đàn. Không bỏ đói hoặc cắt nước để xử lý hành vi. Nếu cần bổ sung khoáng, thực hiện theo hướng dẫn phù hợp với cám đang dùng, tránh chồng nhiều sản phẩm.
Cân nhắc thiết kế ổ giúp giảm tiếp xúc với trứng
Ổ có bộ phận đưa trứng ra khỏi tầm mổ của gà có thể hỗ trợ hạn chế thất thoát. Tuy nhiên, thiết kế phải phù hợp và vận hành tốt; trứng không được va mạnh, mắc kẹt hoặc dồn đống ở nơi nhận. Kiểm tra thực tế trước khi áp dụng rộng cho đàn.
Đây không phải lý do bỏ qua vệ sinh, dinh dưỡng và thu gom. Nếu thay đổi ổ, theo dõi gà có tiếp tục dùng ổ hay chuyển sang đẻ dưới nền. Mỗi thay đổi cần có thời gian quan sát và ghi nhận kết quả rõ ràng.
Theo dõi kết quả bằng số liệu đơn giản
Ghi tổng số trứng, số quả vỡ, vị trí và những lần quan sát thấy gà mổ trứng. Ghi thêm việc đã sửa như bổ sung lớp lót hoặc thay lịch thu gom. So sánh các ngày theo cùng một cách ghi để biết thất thoát có giảm thật hay chỉ do số trứng đẻ thay đổi.
Nếu hiện tượng kéo dài hoặc kèm giảm ăn, giảm đẻ hay dấu hiệu sức khỏe bất thường, nhờ thú y hoặc kỹ thuật viên đánh giá. Không tự cắt mỏ hay dùng chất gây kích ứng vào trứng. Kiểm soát gà ăn trứng cần giảm trứng vỡ, hạn chế cơ hội mổ và duy trì chăm sóc đàn đều đặn.
