Khi đi giữa chuồng, bạn có thể thấy trấu vẫn tơi nhưng đến cuối đường nước lại gặp một mảng nền bết vào đế ủng. Hai vị trí ấy cho biết hai điều khác nhau. Để kiểm tra chất độn chuồng gà thịt, hãy xem cả nền nơi đàn gà sinh hoạt và những điểm dễ bị rò nước. Hình dạng, vị trí và độ rộng của mảng ướt sẽ giúp bạn chọn việc cần làm trước.
Cách kiểm tra chất độn chuồng gà thịt bằng tay
Trong lần đi thăm đàn, chọn vài điểm ở đầu, giữa và cuối chuồng, cách máng ăn và máng uống một khoảng. Mang găng sạch dùng riêng trong chuồng. Ở từng điểm, nhìn mặt trấu rồi dùng tay tách nhẹ lớp trên. Có chỗ vừa được rải trấu nên nhìn khá khô, nhưng bên dưới vẫn còn một lớp dính chặt. Ghi lại vị trí đó để kiểm tra riêng.
Lấy một nắm trấu ở mỗi điểm, bóp rồi mở bàn tay. Nếu trấu kết nhẹ và dễ rời khi chạm, bạn có thể dùng điểm ấy để so sánh với phần còn lại của chuồng. Nếu nắm trấu giữ nguyên thành cục chắc, dính găng hoặc rịn nước, nền tại đó quá ướt. Phép thử cho biết sự khác nhau giữa các vị trí, không cho biết chính xác phần trăm độ ẩm.
Sau khi xem phần nền chung, đi thêm một lượt dọc đường uống, sát vách và cạnh cửa. Kiểm tra riêng các chỗ sẫm màu, lõm xuống hoặc đã đóng thành bánh. Một điểm ướt ngay dưới núm uống cần được xử lý, dù các mẫu lấy ở giữa chuồng đều tơi.
Lần theo hình dạng mảng ướt để tìm nguyên nhân
Một vệt tròn ngay dưới núm uống
Đứng sang bên để gà trở lại uống bình thường. Quan sát núm lúc gà uống và sau khi gà rời đi. Nếu nước vẫn nhỏ xuống đúng một chỗ, kiểm tra núm và khớp nối tại đó. Nếu nhiều núm cùng làm ướt nền khi đàn uống, hãy xem độ cao đường nước và áp lực theo hướng dẫn của thiết bị. Sau khi điều chỉnh, quan sát cả những con nhỏ trong đàn để chắc rằng chúng vẫn với tới và uống được.
Một dải ẩm sát vách hoặc nhiều mảng rải khắp chuồng
Với vệt ẩm xuất hiện sau mưa, lần từ mép vệt về phía cửa, chân vách và mái. Xem nước có tạt vào cửa, chảy dọc cột hay tràn từ lối đi vào nền hay không. Đánh dấu chỗ nước vào để kiểm tra lại trong trận mưa kế tiếp. Nếu chỉ thay trấu ở cuối đường nước chảy, lớp mới cũng dễ bị ướt.
Khi nhiều vị trí cách xa nhau cùng bị ẩm, hãy kiểm tra khả năng thoát ẩm của chuồng. Xem cửa lấy gió có bị che, quạt có chạy đúng chế độ và hơi nước có đọng ở mặt trong mái hay không. Khi chỉnh thông gió, theo dõi nhiệt độ và cách đàn phân bố, nhất là lúc gà còn nhỏ. Bạn có thể đối chiếu với hướng dẫn kiểm tra luồng khí và độ ẩm trong chuồng gà thịt.
Xử lý phần trấu đã bết và kiểm tra lại
Khắc phục nguồn nước làm ướt nền trước. Với một mảng nhỏ đã đóng bánh, dùng dụng cụ riêng của chuồng để nhấc phần bết ra, gom vào vật chứa và đưa tới nơi xử lý chất thải của trại. Kiểm tra nền lộ ra, sau đó bổ sung trấu sạch, khô và san đều để gà có chỗ đứng, nằm. Tránh phủ kín một mảng còn sũng nước bằng lớp trấu mới.
Ở lần thăm đàn tiếp theo, kiểm tra đúng chỗ vừa làm và một điểm nền tơi ở gần đó. Chẳng hạn, nếu vừa thay núm cuối dãy, hãy nhìn khớp nối lúc đường nước đang hoạt động, rồi tách lớp trấu mới ngay bên dưới. Nếu vệt ướt lan quá vị trí cũ, kiểm tra tiếp đoạn ống phía trên và hướng nước chảy trên nền.
Ghi sổ bằng mô tả đủ để người chăm ca sau tìm lại được, chẳng hạn “dãy nước bên trái, núm cuối, đã thay núm, cần xem lại dưới lớp trấu”. Với mảng lớn, có thể chụp từ cùng một vị trí trước và sau khi sửa. So sánh mép vệt qua hai lần kiểm tra sẽ dễ hơn cố nhớ cả chuồng hôm qua ướt đến đâu.
Khi nào cần kiểm tra thêm sức khỏe đàn?
Nền ướt kéo dài có thể làm tổn thương da gan bàn chân. Khi đi chuồng, để ý những con ngại đứng hoặc bước khó. Nếu nhiều con cùng có dấu hiệu này, có vết loét ở bàn chân, hoặc đàn đi phân lỏng kéo dài kèm giảm ăn, hãy trao đổi với thú y. Chuẩn bị thông tin về tuổi đàn, thời điểm bắt đầu, vị trí nền ướt và những việc đã làm. Những chi tiết đó giúp thú y đánh giá cả đàn và điều kiện nuôi.
