Cách tính tỷ lệ đẻ của gà theo ngày và theo tuần

Hôm qua thu được nhiều trứng hơn hôm nay, nhưng sáng nay vừa chuyển một số gà mái sang chuồng khác. Làm sao biết đàn thực sự đẻ ít đi hay chỉ vì chuồng còn ít gà hơn? Cách tính tỷ lệ đẻ của gà theo ngày bắt đầu từ hai con số của cùng một chuồng: tổng số trứng đẻ trong ngày và số gà mái hiện có. Một cuốn sổ đặt tại cửa chuồng là đủ để bắt đầu.

Người nuôi ghi số trứng vừa thu bên cạnh đàn gà mái và giỏ trứng

Cách tính tỷ lệ đẻ của gà theo ngày

Tỷ lệ đẻ trong ngày (%) = Tổng số trứng đẻ trong ngày ÷ Số gà mái hiện có trong đàn ngày đó × 100. Tính riêng cho từng đàn đang theo dõi. Mẫu số gồm cả những gà mái trong đàn chưa đẻ quả nào hôm đó. Nếu chuồng có gà trống hoặc có ô nuôi riêng gà hậu bị chưa nhập đàn, hãy tách số con ở những ô ấy khi lập sổ cho đàn mái đẻ.

Ví dụ, một chuồng có 120 gà mái. Người nuôi thu được 72 quả trong lượt đầu và 24 quả trong các lượt còn lại. Tổng cộng là 96 quả, tỷ lệ đẻ bằng 96 ÷ 120 × 100 = 80%. Có thể đọc kết quả là cứ 100 gà mái hiện có thì đàn cho bình quân 80 quả trong ngày. Con số này mô tả cả đàn, nên không cần xác định quả nào do con mái nào đẻ.

Ghi ngay tại chuồng để đếm đủ cả trứng và gà mái

Ghi từng lượt thu trước khi chuyển trứng sang khu phân loại

Kẻ một dòng cho mỗi ngày và mỗi chuồng. Các cột đầu gồm ngày, số mái và số quả của từng lượt thu. Cuối dòng chừa chỗ cho tổng số quả, số quả loại và ghi chú. Khi hai người cùng nhặt, thống nhất người chốt số trước khi mang khay đi. Với lượt cuối ngày, kiểm tra xem còn giỏ nào đã đem về khu đóng gói nhưng chưa ghi vào sổ hay không.

Trong ví dụ 96 quả trên, giả sử có ba quả nứt bị loại và 93 quả đủ điều kiện bán. Tỷ lệ đẻ vẫn là 80% vì cả ba quả nứt đã được đàn đẻ ra và đã nằm trong tổng số. Nếu lấy số trứng bán được để tính, kết quả sẽ là 77,5%. Chênh lệch ấy xuất phát từ khâu phân loại. Muốn tìm nguyên nhân, hãy xem vết nứt đã có khi nhặt hay mới xuất hiện sau lúc xếp khay.

Cập nhật số mái khi có biến động đàn

Ghi ngày, giờ và số con mỗi lần chuyển đàn. Chẳng hạn, nếu chuyển mười con ra từ tối hôm trước, sáng hôm sau chuồng trong ví dụ chỉ còn 110 con. Khi thu được 88 quả, tỷ lệ vẫn là 80%. Nếu ca sáng chép lại số 120 con của hôm trước, sổ sẽ cho thấy tỷ lệ giảm dù năng suất tính trên số mái hiện có vẫn bằng hôm qua.

Khi chuyển gà giữa hai chuồng trong ngày, ghi cùng một lượt chuyển vào sổ của cả hai bên. Thống nhất một thời điểm chốt số mái hằng ngày và đánh dấu ngày chuyển giữa ca. Trứng đã nhặt ở chuồng nào ghi vào chuồng đó. Nếu bàn giao khay cùng lúc bàn giao đàn, ghi rõ khay đã được tính vào lượt thu nào để tránh cộng hai lần.

Tính tỷ lệ đẻ cho cả tuần khi số mái thay đổi

Cộng số trứng của tất cả các ngày trong tuần. Sau đó cộng cột số mái của từng ngày để có tổng số ngày-mái. Một con mái có mặt cả bảy ngày đóng góp bảy ngày-mái. Lấy tổng số trứng chia cho tổng số ngày-mái rồi nhân với 100. Cách tính này vẫn dùng được khi số gà thay đổi giữa tuần.

Ví dụ, chuồng có 120 mái trong ba ngày đầu và 110 mái trong bốn ngày sau. Tổng là 120 × 3 + 110 × 4 = 800 ngày-mái. Nếu cả tuần thu được 640 quả, tỷ lệ đẻ của tuần bằng 80%. Khi thiếu số liệu một ngày, đánh dấu ô còn thiếu và đối chiếu với người thu trứng. Ghi số 0 vào ô trống sẽ khiến người đọc hiểu rằng đàn không đẻ quả nào hôm ấy.

Kiểm tra gì khi sổ ghi nhận tỷ lệ đẻ giảm?

Trước hết, đối chiếu số mái và giờ thu cuối giữa hai ngày. Nếu chuyển lượt thu chiều sang sáng hôm sau, một ngày sẽ có ít trứng còn ngày kế tiếp lại có nhiều. Đi dọc chuồng để tìm trứng sót ở góc tối hoặc dưới sàn kê. Nếu thấy trứng ngoài ổ lặp lại ở cùng một vị trí, có thể xem thêm hướng dẫn tìm nguyên nhân gà đẻ trứng dưới nền và giúp gà vào ổ.

Nếu số ghi đã khớp và sản lượng vẫn giảm qua nhiều lượt thu, hãy xem lại thời điểm đàn bắt đầu giảm ăn, thiếu nước hoặc gặp sự cố đèn. Ghi điều quan sát được kèm ngày và chuồng cụ thể. Khi đàn có thêm biểu hiện bất thường như bỏ ăn hoặc nhiều con ủ rũ, chuyển sổ ghi chép cho người phụ trách thú y. Dãy số trước và sau ngày thay đổi sẽ cho họ biết cần kiểm tra đàn nào trước.

Bài viết cùng chủ đề

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *