Một quả trứng cút có mảng nâu sẫm vẫn có thể đưa vào ấp nếu đó là hoa văn tự nhiên của vỏ. Ngược lại, một quả nhìn khá sạch nhưng bị rạn ở đầu nhỏ nên được lấy ra khỏi khay. Khi chọn trứng cút Nhật để ấp, người nuôi cần biết trứng đến từ đàn nào, được thu khi nào và vỏ còn nguyên hay không. Có thể kiểm tra cả ba điều này ngay lúc thu trứng.

Chọn trứng từ đàn cút Nhật sinh sản
Nếu trại nuôi cả cút đẻ trứng thương phẩm và cút sinh sản, hãy mang khay có nhãn đến đúng ô chuồng ngay từ lúc nhặt. Trứng lấy từ đàn chỉ có chim mái, chưa từng phối giống, sẽ không nở. Màu vỏ, số đốm hay hình dáng bên ngoài cũng không cho biết chắc một quả trứng đã được thụ tinh. Thông tin về đàn bố mẹ vì vậy cần đi cùng khay trứng.
Trên nhãn, ghi ngày thu và tên hoặc số ô chuồng. Nếu nhặt nhiều lần trong ngày, có thể thêm buổi thu để dễ tìm nguyên nhân khi một khay có nhiều trứng nứt. Với trứng giống mua về, hỏi người bán ngày thu và cách vận chuyển. Ngày nhận hàng chỉ cho biết trứng đã về trại khi nào, còn thời gian chờ ấp bắt đầu từ trước đó.
Cách chọn trứng cút Nhật để ấp khi nhặt khỏi chuồng
Nhìn toàn bộ vỏ dưới ánh sáng đều
Rửa sạch tay, lau khô và đặt khay vững trên mặt bàn trước khi phân loại. Cầm nhẹ từng quả, xoay chậm để nhìn cả hai đầu và phần bụng trứng. Đốm màu tự nhiên nằm trên vỏ, còn phân hay chất độn chuồng thường bám thành mảng ở bề mặt. Chọn quả sạch ngay khi thu. Quả dính phân nhiều nên để riêng ngay, tránh làm bẩn tay rồi tiếp tục cầm các quả sạch.
Quan sát kỹ chỗ có vết lõm, đường rạn mảnh hoặc dịch rịn ra. Vết nứt có thể khuất giữa các đốm nâu nên hãy đổi góc nhìn dưới đèn. Đừng bóp hay gõ hai quả vào nhau để thử độ chắc. Trứng nứt có khả năng nở kém và dễ mang chất bẩn vào máy. Nếu còn phân vân về một quả, đặt vào khay riêng để xem lại trước khi xếp mẻ.
So kích thước với những quả cùng đàn
Đặt vài quả cạnh nhau sẽ dễ nhận ra quả méo, quá dài hoặc có kích thước khác hẳn phần lớn số trứng thu từ cùng ô. Ưu tiên quả có hình dáng đều, kích thước điển hình của đàn và vỏ lành. Không cần tìm những quả có hoa văn giống hệt nhau. Nếu một ô chuồng liên tiếp cho nhiều trứng dị dạng, ghi riêng số lượng và thời điểm để người phụ trách đàn kiểm tra.
Giữ nguyên chất lượng trứng từ lúc thu đến khi vào máy
Dùng khay có ô vừa với trứng cút để mỗi quả nằm vững khi di chuyển. Một cách kiểm tra đơn giản là đặt thử vài quả rồi nhấc khay như khi đi từ chuồng đến phòng trứng. Nếu quả nghiêng đổ và va vào nhau chỉ sau vài bước, hãy đổi khay trước khi xếp đầy. Khi phải mang nhiều khay, chọn đường đi bằng phẳng và tránh để đáy khay trên tì vào trứng ở khay dưới.
Giữ các lô ở nơi sạch, mát, có điều kiện bảo quản phù hợp cho trứng giống. Tránh để khay cạnh mái tôn nóng hoặc nơi nắng chiếu vào một phần buổi chiều. Thời gian chờ kéo dài có thể làm giảm khả năng nở, vì vậy nên lập lịch vào máy theo ngày thu. Nếu có hai khay cùng đạt yêu cầu, ưu tiên khay thu trước còn trong thời gian bảo quản phù hợp. Đừng chờ đủ một khay lớn mới ghi ngày cho tất cả các quả.
Đếm trứng trước khi ấp để tìm đúng khâu cần sửa
Mỗi lô nên ghi số quả thu được, số bị loại vì nứt, bẩn hoặc dị dạng, và số thực sự đưa vào máy. Chẳng hạn, nếu trứng còn nguyên khi nhặt nhưng lại nứt ở bàn xếp máy, hãy xem lại độ vừa của ô khay và đoạn đường vận chuyển. Nếu nhiều quả đã bẩn ngay ở một ô chuồng, cần xem chỗ trứng lăn tới hoặc nằm chờ thu có khô sạch hay không.
Sau khi nở, ghi số chim con theo đúng lô ban đầu. Muốn tính tỷ lệ nở trên số trứng đưa vào ấp, lấy số chim nở chia cho số trứng thực sự vào máy rồi nhân với 100. Trứng đã loại ở bàn thu có cột riêng. Cách ghi này giúp bạn phân biệt một mẻ thiếu trứng vì nứt lúc vận chuyển với một mẻ có đủ trứng vào máy nhưng ít con nở.
Trước ngày dự kiến nở, chuẩn bị sẵn khu úm để có thể tiếp nhận chim con khi tới lúc chuyển đàn. Riêng máng nước cần phù hợp với kích thước rất nhỏ của cút mới nở. Bạn có thể xem hướng dẫn chọn và đặt máng uống cho chim cút Nhật mới nở khi bố trí khu úm cho mẻ trứng vừa chọn.












